PISMO ŚWIĘTE NOWEGO TESTAMENTU – ANTOLOGIA POLSKICH PRZEKŁADÓW PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ (1945-2012)

Krytyka tekstu 1Tm 3:16

I. 3:16 W świadectwach tekstowych spotykamy głównie warianty:

  1. ὅς ἐφανερώθη – (który został objawiony) – Kodeks Synajski (patrz także faksymile Kodeksu Synajskiego) – א, C, G, 33, 365, 442, 2127, ℓ 60, 599, syr, goth, eth; (niektóre rękopisy: 256 l597 mają lekcję: ὅς θεὸς);

  2. θεὸς ἐφανερώθη – (Bóg został objawiony) – (patrz wyżej na załączonym faksymile lub link do Kodeksu Synajskiego2) - korekta drugiej ręki (dodany θεός nad tekstem). W kodeksie Aleksandryjskim - A2 mamy lekcję θεός, lecz specjaliści twierdzą, że jest to korekta drugiej ręki.

    Pozostałe: C2, Dc, K, L, P, Ψ, 81, 104, 181, 326, 330, 436, 451, 614, 629, 630, 1241, 1739, 1877, 1881, 1962, 1984, 1985, 2492, 2495, Byz, Lect; rękopis 88 ma: ὁ θεὸς;

  3. ὃ ἐφανερώθη – w rękopisie D* - zaimek względny rodzaju nijakiego;

  4. ᾧ ἐφανερώθη – 061, it, vg (jako wykrzyknik)

II. Jak wiemy w starożytnych rękopisach słowo: 'theos' - θεός, jako że należało do nomina sacra226, zapisywano skrótem ΘС (z dodatkową kreseczką nad tym skrótem), co bardzo łatwo było pomylić z zaimkiem 'hos' - ΟС - który.

Wystarczyłaby skaza pergaminu (np. przypadkowa kreseczka w literze Ο, albo kreseczka nad ΟС, czy też przebicie atramentu z drugiej strony), powodująca odczytanie jako theta - Θ lub ΘС i o pomyłkę nie trudno. Prawdopodobnie to mogło być przyczyną powstania wersji θεός.

Być może rozstrzygającym byłoby odkrycie jakiegoś wczesnego papirusu zawierającego nasz fragment, ale obecnie takiego nie posiadamy.

III. Wyczerpującą analizę związaną z krytyką tekstu naszego wersetu Czytelnik może znaleźć w komentarzu do przekładu PD ze strony Ewangelicznego Instytutu Biblijnego lub w A Textual Commentary of The Greek New Testament Bruce'a Metzgera. Wskazuje się tam m.in., że za zaimkiem względnym ὅς przemawia mocne oparcie w najpoważniejszych rękopisach: א* A* C* F G 33 oraz cytaty Ojców Kościoła, którzy przytaczają ten wiersz z zaimkiem względnym.

Ponadto wydaje się, że wersja ὃ w rękopisie D*, czyli zaimek rodzaju nijakiego jest z pewnością "korektą" zaimka ὅς, mającą na celu uzgodnienie rodzaju zaimka w stosunku do słowa μυστήριον (mysterion) - tajemnica, które jest rodzaju nijakiego, co także pośrednio popierałoby lekcję z zaimkiem który.

Autor komentarza w przekładzie PD argumentuje:

W świetle kryteriów wewnętrznych argumenty są jeszcze mocniejsze. Który skryba zmieniałby θεός na ὅς świadomie? Zaimek "który" jest bowiem nie tylko teologicznie bledszy, ale także czyni tekst trudniejszym (ponieważ zaimek względny nie posiada swojego objektu227).

Dodatkowo w krytyce tekstu duże znaczenie ma zasada: Lectio difficilior potior faciliori tj. lekcja trudniejsza wydaje się być bardziej prawdopodobna, dlatego wydawcy tym bardziej wybierają wariant z zaimkiem ὅς.

  1. 226) Bardzo dobre wprowadzenie i omówienie kwestii nomina sacra można znaleźć w pracy José O'Callaghana, S.I. pt. "Nomina sacra" in papyris graecis saeculi III neotestamentaris, wyd. Biblical Institute Press, Rome 1970, z serii: Analecta Biblica nr 46.
  2. 227) Uwaga psnt: pisownia oryginalna, chodziło pewnie o dopełnienie.

Jeśli uważasz, że należy coś dodać, uzupełnić lub poprawić, jestem otwarty na sugestie. Proszę, kieruj je na adres: psnt at op.pl;

© 2008-2012 Wszelkie prawa zastrzeżone. statystyka katalog stron internetowych Katalog Stron Internetowych